دوستان زیادی به من میل زدن و نت تصنیف از من خواستن

من اینبار نت تصنیف هایی که ساده هست رو گذاشتم که هر کس کمی از سه تار بلد باشه می تونه این تصنیف ها رو بزنه

ان شاالله در پست های بعد هم تصنیف های بهتر و هم چند نت از آهنگ های زیبای ردیف میرزا عبدالله رو براتون میذارم

روی عکس کلیک کنید تا بزرگ شود

اندک اندک

بهار دلنشین

بردی از یادم

امام علی

ای ایران

شب مهتاب

سه تار از جمله سازهاي اصيل ايراني است و با اين که در محدوده جغرافيايي غرب آسيا سازهاي هم خانواده سه تار با شکل و شمايلي نزديک به وفور يافت مي شود، امّا مشابه سه تار کنوني در نقاط ديگر اين منطقه ديده نمي شود. به نظر مي رسد که سه تار کنوني، روندي طولاني و تدريجي راپشت سر گذاشته است و در اين زمان به شکل و صدا دهي کنوني رسيده است. اين ساز که در گدشته به "سه سيم" نيز معروف بوده است در حدود دو و نيم قرن پيش به دست درويش مشتاق علي شاه کرماني داراي سيم چهارمي مي گردد (سيم واخوان يا به نام مبتکر آن، "سيم مشتاق" - سيم سفيد بين زرد و بم) که به دليل نياز به بهتر شدن صدا دهي- به رغم تناقض آشکارا با نام ساز- بدين صورت معمول و استفاده از آن مرسوم گرديد.

بر خلاف تار که قابليت اجراي هر دو نوع موسيقي سنگين دستگاهي و سبک مطربي را داراست، سه تار تنها به محفل عرفا و خواص و اهل موسيقي راه پيدا کرد و خصوصيت کم صدايي اين ساز موحب راه نيافتن آن در موسيقي طرب و مطربي شد.

از طرفي به علت سهولت ظاهري در يادگيري و نواختن سه تار، خصوصاً براي نوازندگان تار، اين ساز به عنوان ساز دوم اکثر نوازندگان تار حتا سازهاي ديگر پذيرفته شد و اين مسأله باعث شد تا شيوه صحيح مضراب زدن و تکنيک درست نوازندگي اين ساز، کمتر مورد مطالعه و دقت قرار گيرد.

مي دانيم که شيوه نوازندگي هر ساز، به همراه تکامل و تکوين فيزيکي ساز در طول زمان تکامل مي يابد و از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود و در اين راه، اصول به صدا در آوردن، اجراي تزئينات، اسلوب نواختن مضراب، روشهاي کَنده کاري و جزئيات بسيارِ ديگر ذره ذره و قدم به قدم رو به تکامل مي گذارد و در طي سالها و بل قرنها ممارست و تلاش استادان و شاگردان عاشق، دقيق و پرنبوغ، صيقل مي خورد و چون الماس تراش خورده، از حشو و زوايدش کاسته و بر ارزش و قدرش افزوده مي شود.

همان گونه که رديف موسيقي ايراني حاصل زحمت و خون دل خوردن عدۀ کثيري از نخبگان و استادان موسيقي در طول تاريخ ايران زمين به شمار مي رود، شيوه نوازندگي سازهاي ملي ما نيز در چنين روندي، با حرارت بسيار و از خود گذشتگي عاشقان اين هنر، از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود و بي شک نمي توان اين تاريخچه را به يکباره ناديده انگاشت و با ساده انگاري همه را به کناري نهاد و بدون فراگيري و پيمودن راه قدما، اسلوب و اساسي نوين پايه ريخت.

در اوايل قرن بيستم و با پيدايش امکانات ضبط صدا در موسيقي ايراني، از آنجا که اين اختراع هنوز به درستي کامل نشده بود، ميکروفن هاي ضعيف و روش صبط صدا بدون استفاده از برق، موجب گرديد که صداي سه تار از مجموعه ضبط شدۀ موسيقي ايراني در صفحه گرامافون غايب شود. از بزرگ ترين لطماتي که در اين دوران به سه تار، به عنوان سازي مستقل و باهويت وارد آمد. ضبط نشدن سه تارنوازي دو استاد برجسته ي سه تار، ميرزا عبدالله فراهاني و شاگرد ممتازش غلامحسين درويش (درويش خان) بود، از آنجا که اين استاد در نواختن تار نيز ممتاز بودند، به نواختن آن بسنده کرده و در نتيجه اجرايي از سه تار نوازي ايشان ضبط و ثيت نشد. بدون شک در صورت ضبط سه تار نوازي به شيوه قديم در صفحه گرامافون، امکان مطالعه و تفحص بيشتري براي محققان و نوازندگان کنوني سه تار ميسر مي بود.

جاي خوشبختي است که قطعات زيادي از سه تارنوازي صبا که شاگرد مستقيم اين دو استاد بود، در دست است و بنا به گفته ي اهل فن، سه تار صبا ادامه ي ساز قدما و اصيل ترين شيوۀ سه تارنوازي است و از آنجا که وي در سنين کودکي و جواني به تحصيل موسيقي به سه تار پرادخته بود روش ارائه و طرز پرداخت جملاتِ وي به معناي دقيق کلمه "سه تاري" است و حال آن که در ساز اغلب نوازدگان غير حرفه اي سه تار -که معمولاً ساز ديگري نيز مي نوازند- طرز بيان جملات با سه تار نامأنوس و غير متعارف است و پرداخت مناسب براي اجرا به سه تار را ندارد.

متأسفانه حجب و حياي ذاتي استاد صبا، در قبول نظر ديگران براي ننواختن سه تار در راديو (که اصلي ترين محل ارائه ي موسيقي در آن زمان بود) و در عين حال اشتهار وي به نوازندگي ويلن در مجالس و محافل باعث شد تا شيوۀ سه تار نوازي قديم و تکنيک صحيح و اصيل نوازندگي سه تار، براي عموم مردم و حتا بسياري از موسيقي شناسان ناشناخته باقي ماند و براي عده اي نيز سه تار نوازي استاد صبا به صورت شيوه اي شخصي و خاص خود استاد معرفي شد و به اين دليل نام وي به عنوان نوازنده سه تار - با شيوه خودش - در کنار نام ديگر نوازندگان سه تار - با شيوه ي خودشان - قرار گرفت و شأن و منزلت سه تار وي هيچ گاه به درستي و به دقت مورد پژوهش و تحقيق اهل فن قرار نگرفت و ارزش واقعي آن تا به امروز پوشيده مانده است.

به توجه به ويژگيهاي خاص سه تار و توجه به اين نکته که شخصيت و روحيات هر نوازنده بايد هم خواني و هم آوايي نزديکي با شخصيت صدادهي ساز وي داشته باشد؛ لذا سازي کم صدا، با حالتي گرفته و نهفته چون سه تار را نوازنده اي درون گرا، بي تظاهر و گوشه گير تکامل مي بخشيد و تکميل مي کرد و اين خصيصه نيز باعث ترويج کم تر سه تار، به نسبت ديگر سازها بود و با وجود عدۀ بسيار زيادِ سه تار نوازان در دوران هاي مختلف تنها عده کمي از آنان حاضر به اجراي موسيقي براي عموم مردم بودند. حتا در زمان شروع به کار راديو ايران در سال 1319 نوازنده اي به عنوان نوازنده سه تار معرفي نشد و در حدود يک دهه بعد و با ظهور استاد احمد عبادي و رائه ي تک نوازي وي در راديو، صداي سه نار به گوش مردم رسيد.

با توجه به اين که از دوران مشروطيت تا دهه 1330 شمسي تغييرات زيادي در نحوه ي ارائه ي موسيقي، چه از نظر مطالب اجرايي و چه از نظر تکنيکِ اجرا، به دليل شرايط جامعه، ورود وسايل ضبط و پخش صدا و ورود نشانه هاي ظاهري فرهنگ و موسيقي غرب به ايران انجام پذيرفته بود، بار اصلي اين تغييرات به يکباره بر دوش احمد عبادي قرار گرفت و وي توانست با استفاده از آموخته هاي خود و ذوق فطري اش، نحوه اجراي سه تار را با ديگر سازها مانند تار و سنتور هماهنگ کند. در شيوه استاد عبادي، سرعت نوازندگي و زمان بندي جملات موسيقي از دوره ي قبل کند تر، و ريتم آهسته تري پيدا نمود و علاوه بر دقت در خلوص صدا و تميز تر کردن اجراها، توجه اصلي به ارائه ي تک جمله ها و تحرير هاي زيبا و به اصطلاح "حال" در بيان موسيقي بود و به جاي خواندن غزلي زيبا، التفات و توجه نوازنده بر گفتن تک بيت هاي زيبا و پراحساس بود. از آنجا که بطور معمول شنونده موسيقي از راديو نمي تواند موسيقي را بطور کامل و با دقت کامل گوش کند، اين شيوه بيان در آن زمان طرفداران و هواداراني يافت که ساز تعدادي از اين اجرا کنندگان نيز ضبط شده است. به تدريج و با جاي گزين شدن شيوه ي ارائه موسيقي در نوار کاست و در عين حال سعي و تلاش عده اي از استادان براي باز توليد شيوه هاي سنتي موسيقي، نحوه اجراي موسيقي تغيير يافت و از آنجا که مايه و پايه ي بنيادين اين شيوه قائم به ذات و استفاده از نهايت ذوق و احساس فردي است، امروزه کم تر اجرايي را با استفاده از شيوه استاد عبادي مي شنويم.

در سالهاي دهه ي 1350 و به بعد، تعدادي از هنرجويان و محصلان موسيقي در هنرستان ها و دانشگاههاي موسيقي، از محضر استادان سالخورده و ممتاز موسيقي که به طور مستقيم شاگردان عهد قجر بودند، نهايت استفاده را بردند و به تحصيل موسيقي قديم و تکنيک هاي اجرايي سازهاي مختلف پرداختند. با آن که ضبط و ثبت رديف هاي مختلفِ موجود در اين سالها انجام پذيرفت و چندين رديف معتبر از استادان بازمانده ضبط گرديد و از خطر فراموشي رهايي يافت، سعي بيشتر هنرجويان جوان بر بازيافت و بازتوليد شيوه ها تکنيک هاي اجرايي اصيل براي ارائه ي موسيقي سنگين دستگاهي و رديفي قرار گرفت. اگرچه اين نوازندگان بعدها و در لحظات اجرا در صحنه و خلق موسيقي بداهه نوازي، از تکنيک هاي سازهاي محلي مانند دوتار و تنبور استفاده کردند، امّا اين روش در هنگام آموزش دنبال نشد و اسلوب نوازندگي به طور مجزا تدريس شد.

در سالهاي اخير و با استفاده از امکانات جديد صوتي در کنسرت ها و استوديوها، ضعف کم صداييِ سه تار تا حدي رفع شد و اجراهاي گروهي، تک نوازي همراه با ارکستر و اجراهاي تلفيقي با موسيقي ملل ديگر، بيش از پيش متداول و مرسوم گرديده است.

نویسنده: رامين جزايري

اینم متن کلیه این جشنواره :

برترین آموزشگاههای آزاد هنری معرفی شدند :

مراسم پایانی دومین جشنواره آموزشگاههای آزاد هنری سراسر کشور با حضور برترین‌های دو حوزه تجسمی و موسیقی عصر امروز در تالار وحدت برگزار شد.

به گزارش خبرنگار مهر، وزیر ارشاد در این مراسم بنای این جشنواره را از سال گذشته دانست و گفت: "امیدواریم از سال‌های آینده این جشنواره پربارتر باشد تا بخش غیردولتی پر و بال بیشتری بگیرد و همین سبب رونق کالبد فعالیت‌های فرهنگی در کشور شود." محمدحسین صفار هرندی افزود: "می توان امیدوار بود که آینده آنچه در آموزشگاههای آزاد هنری می گذرد رو به جلو باشد، چرا که فضای حاکم بر کشور در سال‌های اخیر فضای کوشش و پیشرفت‌خواهی است و زمینه‌چینی برای دسترسی آحاد مردم به مراکز و تاسیسات و تجهیزات مورد نیاز فرهنگی و هنری رشدی شتابان داشته است." وزیر ارشاد با اشاره به تاسیس مجتمع‌های فرهنگی هنری و کتابخانه‌ها گفت: "با توجه به عنایتی که به بودجه سال آینده بخش فرهنگ و هنر صورت گرفته، در این بخش رشد خواهیم داشت و چنین مراکزی را در شهرهای فاقد این امکانات تاسیس می‌کنیم. گرچه توقعات و انتظارات ما در بخش فرهنگ بیش از اینهاست." سرپرست دفتر توسعه فعالیت‌های فرهنگی هنری وزارت ارشاد نیز در ادامه مراسم گفت: "بنای جشنواره دوم را بر تجلیل از اندیشه‌های مولوی و سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی قرار دادیم. معرفی آموزشگاههای برتر نیز بر اساس شناسایی آثار فاخر دانشجویان و تشویق آموزشگاهها در ترویج مفاهیم اسلامی در هنرهای موسیقی و تجسمی صورت گرفت." مهران شیراوند در ادامه گفت: "در این بخش 10 آموزشگاه تجسمی و 16 آموزشگاه موسیقی و دو آموزشگاه خوشنویسی آثار خود را در نگارخانه‌های فرهنگسرای نیاوران از 26 تا 29 آبان به نمایش گذاشتند." در ادامه این مراسم در بخش‌های مختلف از آموزشگاههای برتر تقدیر شد. در بخش آموزشگاههای برتر موسیقی به دلیل جدیت و اهتمام در تدوین برنامه و منابع آموزشی و تلاش برای تشکیل ارکسترهای هنرجویی، لوح زرین، تندیس بلورین و هفت سکه طلا به آموزشگاه آزاد موسیقی ترانه از تهران به مدیریت ابوالفضل سرآبادانی و به دلیل موفقیت در تربیت هنرجویان خردسال و نوجوان لوح زرین، تندیس بلورین و هفت سکه به آموزشگاه آزاد موسیقی پارس از تهران با مدیریت ناصر نظر اهدا شد. در بخش تجسمی نیز به دلیل تلاش در اشاعه و ترویج هنرهای سنتی تندیس بلورین و لوح زرین و هفت سکه به آموزشگاه آزاد تجسمی بهار از کرج با مدیریت مهدی خداپناه رسید. همچنین آموزشگاه آزاد ماه مهر از تهران با مدیریت الهه جواهری نیز به دلیل فضای آموزشی مناسب و گستردگی فعالیت‌های آموزشی فوق برنامه تندیس بلورین، لوح زرین و هفت سکه هدیه گرفت. در بخش موضوعی جشنواره لوح تقدیر و یک سکه بهار آزادی برای اجرای تصنیف مولانا به گروه موسیقی سنتی آموزشگاه آزاد موسیقی ماهور از سنندج به مدیریت عبدالجبار شیخ احمدی، به گروه موسیقی مقامی آموزشگاه آزاد اوغلان بخشی از گنبد با مدیریت عبدالغفار گلدی‌نژاد به دلیل اجرای موسیقی مقامی با موضوع اتحاد ملی و انسجام اسلامی و به گروه موسیقی سازهای کوبه‌ای آموزشگاه آزاد موسیقی سعدی با مدیریت شهرام ناظری تعلق گرفت. در بخش تقدیر از آموزشگاه داران پیشکسوت لوح تقدیر، تندیس جشنواره و یک سکه بهار آزادی به هوشنگ ظریف مدیر آموزشگاه آزاد موسیقی ظریف، کامبیز روشن روان مدیر آموزشگاه آزاد موسیقی سرایش و سودابه سالم مدیر آموزشگاه آزاد ودا تعلق گرفت. در بخش آموزشگاههای هنرهای تجسمی نیز طاها بهبهانی مدیر آموزشگاه طاها، جامیون بانگیز مدیر آموزشگاه بانگیز و رضا بخشی مدیر آموزشگاه سروش، جمال الدین خرمی‌نژاد مدیر آموزشگاه خرمی‌نژاد و قباد شیوا مدیر آموزشگاه آزاد تجسمی شیوا به عنوان پیشکسوتان آموزشگاه دار تجسمی معرفی و تقدیر شدند. 17 آموزشگاه موسیقی شامل هنرکده نوا به مدیریت خلیل ملکی، بسته‌نگار با مدیریت علی رفیعیان، گل‌های هنر با مدیریت محمدعلی لقاء، سارنگ با مدیریت محسن سبحانی، تماشاگه راز با مدیریت رضا شفیعیان، هنر و اندیشه با مدیریت امیدعلی سیاره، پرنیان با مدیریت علی‌اصغر بهرامی، هنرآفرین با مدیریت علی‌اکبر کردبچه، آبنوس با مدیریت محمدرضا ممتحن، روشن به مدیریت چنگیز مهدی‌پور، باغ نغمه‌ها به مدیریت ملیحه سعیدی، درویش خان با مدیریت رضا آزاده‌فر، پایور با مدیریت مسعود رضایی‌نژاد و آوای مهربانی با مدیریت عاصمه فندرسکی لوح تقدیر، تندیس بلورین و یک سکه بهار آزادی گرفتند. در بخش تجسمی نیز آموزشگاههای آزاد مقبلی با مدیریت ابراهیم حسین‌زاده مقبلی، سرزمین باران با مدیریت فاطمه توکلی‌نیا، آریا با مدیریت آریا شکوهی اقبال، افسانه با مدیریت عیسی جنگانی نفر، بامداد با مدیریت رضا تهرانی، نیمرخ با مدیریت مینا قریب، نقش با مدیریت فاطمه مبارکی و آذرنور با مدیریت آذر انوارحسینی لوح تقدیر، تندیس بلورین و یک سکه بهار آزادی را کسب کردند. در بخش خوشنویسی نیز لوح تقدیر، تندیس بلورین و یک سکه بهار آزادی به آموزشگاههای آزاد خوشنویسی مرزی از تهران به مدیریت محمدعلی مرزی و آموزشگاه سلک از شیراز به مدیریت علیرضا تل جنگانی تعلق گرفت.

ان شاالله فیلم کنسرتی که تو جشنواره اجرا کردیم  را تو بلاگ میزارم.........

یه خبر خیلی خوب :

به لطف خدا گروه ما انتخاب شد و قراره تو دومین جشنواره آموزشگاه های آزاد سراسر کشور شرکت کنیم.

این جشنواره روز شنبه و یک شنبه درفرهنگسرای نیاوران و اختتامیه این جشنواره در روز دو شنبه در تالار وحدت برگزار میشه.

ان شاالله و به یاری خدا بتونیم در این جشنواره امتیاز بالایی رو بگیریم...

شرمنده من دیر به دیر آپ می کنم

راستش در گیر یه کاری هستم که بدجوری گرفتارش شدم

من از همه دوستانی که به من میل میدن و یا در قسمت نظرات از من تشکر می کنن ممنونم

ان شاالله به یاری شما عزیزان این وبلاگ خیلی بهتر میشه

تعداد زیادی از دوستان به من میل میدن که عکسای کنسرتتو بذار .... چشم در اسرع وقت حتما این کار رو می کنم

من نت زیادی از تصتیف ها رو هم دارم که اون ها رو هم میذارم چون میدونم معمولا هر کس ساز میزنه علاقه زیادی به تصنیف داره

بر روي عكس كليك كنيد تا بزرگ شود.

 1- هنرجوی مبتدی برای تمرينات خود حتما" بايد از صندلی استفاده کند . زيرا تنها در اين صورت شرايط لازم فيزيكي برای تمرينات صحيح واصولی برای او فراهم خواهد شد .

2- به هنگام نشستن بر روی صندلی ، از تکيه دادن پرهيز شود وحتما ً تقريباً  از وسط صندلی استفاده شود .

3- براي راحتي بيشتر ميتوان پاي راست را بر روي پاي چپ قرار داد.

4- تمرکز در جهت آرامش فيزيکی بدن وجلوگيری از هرگونه انقباض ، گرفتگی وسفت شدن عضلات بدن از مواردی است که در کليه مراحل تمرينات به صورت خيلی جدی بايد به آن توجه کرد .   

 

2- شيوه قرار دادن سه تار

 قرار گرفتن سه تار (1)

بر روي عكس كليك كنيد تا بزرگ شود.

1- قرار گرفتن قوس كاسه سه تار بر روي پاي راست به طوري كه صفحه سه تار كاملاً عمود بر ران پا باشد.

2- شيب دسته سه تار به گونه اي باشد كه با خط افق زاويه 30 درجه بسازد.بر خلاف تار ، وزن دسته سه تار بر روي دست چپ تحمل مي شود از اين رو مناسب تر است كه هنرجويان از سه تار هايي استفاده نمايند كه وزن دسته آنها سنگين نباشد. هنرجويان توجه نمايند كه بالا بردن بيش از حد لازم دسته سه تار باعث بروز خستگي در دست چپ خواهد شد.

3- دست راست به حالت شل و بدون انقباض به گونه اي روي كاسه سه تار تكيه كند كه ساعد از بالاي سيم گير عبور نمايد و بند مچ ( محل اتصال كف دست به ساعد ) تقريباً بالاي خرك قرار گيرد. دقت شود در اين حالت مچ هيچگونه  شكستگي  نداشته  و كاملاً صاف باشد . وزن دست (كتف ، بازو، ساعد) كاملاً روي كاسه قرار گرفته باشد.

4- كف دست كاملاً به طرف صفحه سه تار قرار داشته باشد.

 بر روي عكس كليك كنيد تا بزرگ شود.

5- انگشت شست كاملاً صاف بر روي صفحه قرار گيرد به طوريكه هيچگونه تماس با سيم چهارم نداشته باشد.

6- نوك انگشتان سوم و چهارم به حالت خميده و بدون فشار روي صفحه قرار گيرد . اين نكته بسيار حائز اهميت است. وجود كمترين  فشار از سوي انگشتان سوم و چهارم بر روي صفحه سه تار ، باعث عقب رفتن كاسه سه تار و چسبيدن آن به بدن خواهد شد.اگر چه پس از اتصال پشت كاسه به بدن ، سه تار ديگر عقب نخواهد رفت ولي فشار مورد بحث كماكان وجود خواهد داشت و باعث انقباض و سفتي دست راست و بروز اشكالات مختلف در تكنيك و نوازندگي خواهد شد. بهترين راه دفع اين فشار جلوگيري از چسبيدن كاسه به بدن مي باشد.

7- انگشتان اول و دوم به حالت كاملاً آزاد در فضا قرار بگيرند.

                                                                                                     

 *1)بهتر است که افراد چپ دست نيز مانند افراد راست دست آموزش ببينند .   

                                                                                                    

3-  روش مضراب زدن برای سه تار

پس از قرار گرفتن دست راست روی کاسه و قرار گرفتن انگشتان به نحوی که در قبل گفته شد ، به وجود آوردن آرامش و جلوگيری از هر گونه انقباض دردست راست ( کتف ، بازو و ساعد ) از نکات اوليه مضراب زدن می باشد.

.برخلاف آنچه که هنرجويان ميِپندارند ، هيچگونه نيرو يا فشاری برای  عمل مضراب زدن نبايد اعمال شود (زيرا در اين صورت نوازنده ای که يک ساعت سه تار مينوازد بايد با خستگی عضلات مواجه شود که در واقع اين طور نيست.)

اعمال هر گونه نيروی زائد و فشار در حين مضراب زدن ، نه تنها باعث سفتی دست راست خواهد شد ( در بخش آموزش دست چپ خواهيد ديد که انقباض دست راست باعث سفتی دست چپ نيز خواهد شد ) ، بلکه اثر منفی در صدا دهی  ساز نيز خواهد داشت.

تنها شيوه صحيح مضراب زدن استفاده از سنگينی  و وزن انگشت اول ( سبابه )  ميباشد. برای رسيدن به اين مهم رعايت نکات ذيل ضروری است.

1- در سه تار حرکت از  پايين به بالا  را " مضراب راست " و از بالا به پایین را " مضراب چپ " مينامند.

2- اندازه ناخن انکشت اول حدود 3 الي 4 ميلي متر و به شکل گرد و بدون زاويه  باشد.

3- انگشتان ديگر ( مخصوصا سوم و چهارم ) کاملا بدون ناخن بوده ، در غير اين صورت امکان تماس نوک انگشتان با صفحه سه تار ميسر نخواهد بود.

4- بعضی از هنرجويان به غلط عادت دارند با سر ناخن مضراب می زنند.محل صحيح اصابت ناخن به سيمها ، کناره سمت چپ ناخن است . در اين حالت کناره ناخن به صورت مماس با سيمها برخورد خواهد کرد و باعث کندن سيمها نخواهد شد.

5- زاویه دست بايد به گونه ای باشد که برای مضراب زدن روی سیم SOL  مجبور به پرش از روی سیم DO نباشیم . برای این امر فقط باید با کمی  تغيير " باند حرکت مضراب " به سمت بالاتر و بدون اينکه سیم DO در مسير حرکت مضراب برای سيم سل قرار داشته باشد ، عمل کنیم.

6- برای استفاده بهينه از وزن انگشت ، به هنگام مضراب زدن ، دادن ارتفاع لازم به انگشت اول ( بندهای انگشت  اول کاملاً باز شوند )ضروری می باشد. در اين حالت انگشت از حداکثر وزن برخوردار می باشد و به هنگام برخورد با سيم صدايی مطبوع ، عميق و حجيم به وجود خواهد آمد که باعث هيچ گونه سفتی و فشار نيز در دست نخواهد شد.

 برخلاف آنچه هنرجويان می پندارند ، صدای قوی در سه تار ، ارتباطی با محکم زدن مضراب ندارد.ريشه به وجود آمدن صدای حجيم ، در انتقال صحيح نيروی وزن انگشت به وسيله ناخن بر روی سيمها میباشد. واضح است که با ارتفاع کم انگشت ، به هيچ وجه نيرويی به وجود نخواهد آمد و صداها پوک خواهند شد. هنرجويان بايد دقت نمايند که از مضراب زدن با ارتفاع کم اکيداً خودداری کنند. تاثير تمرکز بر روی نحوه انتقال نيروی انگشت به وسيله ناخن بر روی سيمها ، از نکات بسيار مهم در عمل مضراب زدن میباشد و هنر آموزان بايد به صورت مدام اين امر مهم را به هنرجويان تذکر دهند.

7- برای مضراب زدن انگشت اول بايد کاملاً باز شود . دقت شود که در مضراب زدن برای به وجود آوردن سنگينی بيشتر ، انگشت حتماً از بند سوم (محل اتصال انگشت به کف دست ) خم شود. طبیعی است که در اين حالت بند دوم نيز کاملاً خم خواهد شد ، اما بند اول به هيچ وجه نبايد خم شود. پس از برخورد کناره سمت چپ ناخن به سيم ، در ادامه حرکت ، نوک انگشت به انتهای شست برخورد نمايد.

8- دقت شود هنگام حرکت انگشت اول ، انگشت دوم که در فضا آزاد ميباشد همراه با  انگشت اول و به موازات آن حرکت داشته باشد. هنرجويانی که انگشت دوم آنان حرکت نداشته باشد در آينده دچار انقباض و سفتی دست  و در مضراب زدن با مشکل مواجه خواهند شد.

9- هنرجويان می بايست بين 2 تا 3 جلسه مطالبی را فقط با مضراب راست و به صورت کند ( از سریع و پشت هم مضراب زدن خودداری شود زيرا در اين صورت انگشت ، زمان لازم را برای باز شدن و دادن ارتفاع لازم نخواهد داشت )  تمرين کنند وسپس به مضراب چپ بپردازند .

10 - برای مضراب چپ ، حرکت از انتهای انگشت شست ( جايی که مضراب راست خاتمه پيدا کرده ) آغاز ميشود و پس از برخورد نيمه چپ ناخن به سيم و باز شدن کامل بندهای انگشت خاتمه پيدا میکند.

                                                                                                   

 

4-تکنيکهای دست چپ  

برای رسيدن به بهترين نتيجه در نوازندگی تار وسه تار ، رعايت موارد ذيل در تکنيک دست چپ ، مهمترين نقش را ايفا ميکنند. قبل از هر چيز توضيح چند مورد ضروری می باشد.

الف - با استقرار صحيح کاسه تار روی پا، وزن دسته تار به هيچ وجه  روی دست چپ نوازنده نخواهد بود اما در سه تار وزن دسته روی دست چپ نوازنده ميباشد.

ب - نحوه گرفتن ساز به گونه ای بايد باشد که پرده ها ، فقط از پشت دسته قابل رويت باشند .

ج - زاویه نگاه هنرجو هميشه بايد به سمت  دست چپ باشد.

د - دست چپ در آرامش کامل باشد که این امر رابطه مستقيم با راحتی دست راست خواهد داشت .

1- وضعیت بازو ، ساعد و مچ دست :

روی عکس  کليک کنيد تا بزرگ شود      

دست چپ به گونه ای بايد دسته ساز را بگيرد که ساعد و بازو به هيچ وجه حالت افتادگی نداشته باشند. به این معنی که ساعد ، مچ و کف دست همگی در يک راستا و بازو جدا از تنه نوازنده ولی در امتداد آن قرار داشته باشند.برای اطمينان از صحيح بودن شکل بازو و ساعد ، هنگام گرفتن پرده RE  ( زیر خط اول حامل)   بازو کاملا جدا از تنه هنرجو و ساعد با زاويه حدود 80 درجه نسبت به دسته بايد قرار داشته باشد و به هنگام حرکت دست به سمت پرده های انتهايی دسته ، در طول حرکت ساعد هميشه تقريباً عمود بر دسته ساز و بازو در امتداد تنه حرکت کند و به هنگام رسيدن به پرده SOL (بالای خط پنجم حامل ) ساعد با زاويه تقريبی 45 درجه نسبت به دسته و بازو به تنه هنرجو برخورد نمايد.

2- نحوه قرار گرفتن دسته ساز :

دسته ساز بر روی قسمت سفت انتهای انگشت اول بايد قرارگيرد برای جلوگيری از لغزش و سر خوردن دسته ساز بر روی بند سوم انگشت اول ، دست بايد به گونه ای قرار گيرد که کمی شيب رو به بالا داشته باشد.بايد توجه داشت که در اين حالت انگشت اول بايد کاملاً آزاد باشد و دسته به هيچ وجه نبايد روی بند سوم انگشت اول تکيه کند زيرا در این صورت از طول مفيد انگشت اول کاسته خواهد شد که نه تنها انگشت گذاری برای انگشت اول راحت نخواهد بود بلکه در حرکت انگشتان دوم و سوم نيز اثر نامطلوب ايجاد خواهد شد.

3- انگشت گذاری انگشت اول :

  روی عکس کليک کنيد تا بزرگ شود

به هنگام انگشت گذاری انگشت اول هر سه بند انگشت اول کاملاً خم شده و گوشت نوک انگشت اول پشت پرده قرار ميگيرد . بايد توجه شود که انگشت به هيچ وجه روی پرده نرود زيرا در اينصورت صدا خفه و نامطلوب خواهد بود. در اين حالت از حرکت انگشتان دوم و سوم به زير دسته بايد  جداً پرهيز شود که این خود نشانه فشار زائد دست چپ ميباشد. در اين حالت به هنگام انگشت گذاری بر روی سيم DO  ، انگشتان دوم و سوم بايد روبروی سيم DO ، و به هنگام انگشت گذاری بر روی سيم SOL ، انگشتان ديگر بايد روبروی سيم SOL قرار داشته باشند.  

4- وضعيت شست:  

روی عکس کليک کنيد تا بزرگ شود

شست دست چپ هميشه از اين قوانين پيروی ميکند .

الف - هر جا که انگشت اول قرار بگيرد ، شست نيز پشت همان پرده قرار ميگيرد.

ب - هرگونه خم شدن شست نشان از فشار زائد روی دسته ساز است که در آينده موجب کندی در حرکت دست چپ خواهد شد .

ج - بين انتهای شست و محل قرار گرفتن دسته ساز روی دست ، فضايی به اندازه عبور يک خودکار بايد وجود داشته باشد .

د - به هنگام حرکت دست در امتداد دسته ، شست هميشه بايد به موازات انگشت اول روی دسته ساز سر بخورد.

5- روش انگشت گذاری برای انگشتان دوم و سوم :

به هنگام انگشت گذاری انگشت دوم ، انگشت اول و به هنگام انگشت گذاری انگشت سوم ، انگشت اول و دوم ، حتماً بايد در محل استقرار خود ثابت بوده و به هچ وجه از روی پرده های مربوطه بلند نشوند ( مگر دستوری این قانون را نقض کند.) عادت به اين تکنیک   نقش بسيار مهمی در توانمندی دست چپ ايفا می کند.لازم به ياد آوری است که خم شدن بند انگشتان و قرار گرفتن گوشت نوک انگشتان در پشت پرده ها ، همانند تکنيک انگشت گذاری انگشت اول ، برای انگشتان  دوم و سوم نيز صدق می کند.در اين نوع انگشت گذاری ، در اوائل تمرينات ممکن است کمی فشار به دست چپ وارد شود که ناشی از باز شدن فاصله بين انگشتان است که امری طبيعی است ، ( مانند فشاری  که ژيمناستها برای باز شدن فاصله  بين دو پای خود  به پاهايشان وارد میکنند.) و با ادامه تمرينات برطرف خواهد شد.

6- نحوه برداشتن انگشتان از روی پرده ها :

به هنگام برداشتن هر انگشت از روی هر پرده بايد توجه داشت که انگشت فقط سيم را بايد رها کند و چند ميلی متر به صورت عمودی از سيم فاصله بگيرد و به هيچ وجه عقب تر نرود.به علت خسته شدن انگشتان تحت فشار وارده برای گرفتن پرده ها ، به هنگام بلند شدن انگشت از روی پرده ، ميل به عقب رفتن انگشتان وجود خواهد داشت که بايد جداً از آن جلوگيری کرد  تا اين امر تبديل به يک عادت نشود . این قضيه در سرعت انگشت گذاری يک نوازنده نقش بسيار مهمی دارد.

 

منبع: مرکز موسیقی ایرانی ( نهفت )